اولياء الله آملى
مقدمه 12
تاريخ رويان ( فارسى )
مولانا اولياء اللّه در همين كتاب تاريخ رويان كه در غره محرم الحرام سال 764 پايان يافته است مىنويسد : در اين وقت از نواب خليفه در كجور كه قصبهء رويان است ، عمر بن العلا نشسته بود با شش هزار مرد . و در گيلاناباد نصر بن عمران نشسته بود با هزار مرد خراسانى . و در پاى دشت عامر بن آدم نشسته بود با پانصد مرد . و در ناتل سعيد بن ميمون نشسته بود با پانصد مرد . و در بهرامه ده عمرو بن مهربان نشسته بود با پانصد مرد . و در قراطادان يوسف بن عبد الرحمن نشسته بود با پانصد مرد . و در ولاشجرد على بن جستان نشسته بود با پانصد مرد . و در سعيدآباد سعيد بن دعلج نشسته بود با هزار مرد . و در چالوس فضل بن سهل ذو الرياستين نشسته بود با پانصد مرد ، الا در اين وقت او غايب بود . و در كلاركه اول ديلمان است جويرم السعدى نشسته بود با پانصد مرد . اين جمله رويان است . « 1 » از آنچه تاكنون ياد كرديم ، مىتوانيم به اين نتيجه برسيم كه كورهء رويان خاكى است شامل كوه و دشت ، در مغرب خاك طبرستان ، شامل شهرهاى ناتل ، چالوس ، كلار ، سعيدآباد ، كجه ( حاكمنشين رويان - كجور ) يا شهر رويان كه طول آن از جزاير خالدات 76 درجه و 35 دقيقه و عرض آن از خط استوا 27 درجه و 10 دقيقه ، گيلاناباد ، پاىدشت ، بهرامه ده ، قراطادان ، ولاشجرد ، و به نامهاى روينج و روذان نيز خوانده مىشود . حد شمالى آن دريا و حد جنوبى آن كوههاى رى ، سامان غربى آن چالوس و كلار و سامان شرقى آن دهكدههاى ناتل رستاق است و اطراف آن را كوههاى بلند احاطه كرده است . بنابراين خاك رويان از مغرب به رودخانهء چالوس و كرج رود و از مشرق به رودخانهء هراز و بژم موشا ( - كتل امامزاده هاشم امروز ) و حدود دماوند و از جنوب به كوههاى توچال كه در شمال رى قديم است و از شمال
--> ( 1 ) - تاريخ رويان مولانا اولياء اللّه ص 61 .